Lymfoedeem na borstkanker

Één van de late gevolgen van behandelingen tegen borstkanker is vochtophoping in de arm (en soms ook borst). Zo'n vochtophoping, of zwelling, wordt lymfoedeem genoemd. Lymfoedeem ontstaat soms pas na afloop van de behandeling van borstkanker en kan een belemmering in het dagelijks functioneren veroorzaken. In deze blog lees je alles over het ontstaan van lymfoedeem na borstkanker en de gevolgen en symptomen.

Ontstaan van lymfoedeem

Lymfoedeem na borstkanker is een vorm van secundair lymfoedeem. Secundair lymfoedeem is, in tegenstelling tot secundair lymfoedeem, niet aangeboren. Verschillende factoren die lymfoedeem kunnen veroorzaken zijn een operatie, plastische chirurgie, bestraling, tumorgroei, een trauma, het dragen van een prothese, een infectie, medicatie gebruik en CVI (spataderen). De belangrijkste oorzaken van lymfoedeem na borstkanker zijn:

  • Het verwijderen van de lymfeklieren (ook wel lymfeklierdissectie genoemd) in de oksel

  • Bestraling van de okselsklieren

Zowel het verwijderen, als het bestralen van de lymfeklieren wordt veelal uitgevoerd om twee redenen. Ten eerste vanwege de aanwezigheid van kankercellen in de lymfebanen. Het stadium waarin de kanker zich bevindt is te bepalen aan de hand van onder andere de aantasting van de lymfeklieren. Daarnaast wordt de borstkanker met beide behandelmethodes bestrijdt. Als de lymfeklieren aangetast zijn door kwaadaardige cellen, dan kan de kanker via deze weg uitzaaien.


Ophoping van vocht

Die ophoping van vocht, of zwelling, is het eerste fysieke kenmerk van lymfoedeem. Het weefselvocht (ook wel lymfe genoemd) uit de armen wordt afgevoerd via de lymfeklieren in de oksel. Door de verwijdering van één, meerdere of alle lymfeklieren, of de bestraling van de lymfeklieren, kan dit de afvoer van de lymfe moeilijker maken. Soms is het lichaam niet in staat zich aan die nieuwe situatie aan te passen, met als gevolg een zichtbaar volumeverschil tussen beide armen. De kans op het ontwikkelen van lymfoedeem verschilt per behandeling. Na een schildwachtklierprocedure (enkele klieren worden verwijderd) ontwikkelt 7% lymfoedeem. Na een totale okselklieroperatie (alle klieren worden verwijderd) is het risico op lymfoedeem meer dan 23% en na een borstamputatie (verwijdering van de borst) is het risico of lymfoedeem 24-49%. Bestraling (radiotherapie) verhoogt de kans op lymfoedeem aanzienlijk.


Gevolgen en symptomen

Lymfoedeem kan ingrijpende gevolgen hebben. Mogelijke gevolgen van lymfoedeem na borstkanker zijn schouder of nekklachten, kleding die niet meer past, rugklachten, overgewicht en sociale en seksuele problemen. Daarnaast maakt lymfoedeem de gewrichten minder beweeglijk waardoor mogelijk een beperking in het functioneren ontstaat. De symptomen van lymfoedeem kunnen ook verschillen. Symptomen van lymfoedeem kunnen snel na de behandeling ontstaan, maar soms ook pas jaren na de behandeling. Beginnend lymfoedeem hoeft bovendien geen klachten te geven. Klachten die voor kunnen komen bij beginnend lymfoedeem zijn:

  • Een gevoel van zwaarte of spanning in een arm

  • Tintelingen in een arm (kan ook veroorzaakt worden door beschadiging van een zenuw na okselklier verwijdering)

  • Een strak gevoel van de huid van een arm

  • Een moe gevoel in een arm

De zwelling kan later volgen. Wanneer lymfoedeem niet direct behandeld wordt, kan het steeds erger worden en neemt het risico op ernstige infecties en verlittekening toe. De huidtherapeut kan verschillende behandelingen toepassen ter vermindering van lymfoedeem. Op deze pagina vind je meer informatie over deze behandelingen en kan je een huidtherapeut vinden die oedeemtherapie toepast.



Sources

  • NLNet. (juli, 2019). Wat is lymfoedeem? Geraadpleegd op 6 november 2019. van https://www.lymfoedeem.nl/lymfoedeem/wat-is-lymfoedeem/

  • Kanker.nl (juni, 2015). Lymfoedeem en borstkanker. Geraadpleegd op 6 november 2019. van https://www.kanker.nl/kankersoorten/borstkanker/gevolgen-bij-borstkanker/lymfoedeem-en-borstkanker

  • Kanker.nl (juni, 2013). Brochure Lymfoedeem bij kanker. Geraadpleegd op 6 november 2019 van https://www.kanker.nl/artikelen/brochure-lymfoedeem-bij-kanker

  • Bernhoven (z.d.) Verwijderen van de lymfeklieren in de oksel (okselklierdissectie). Geraadpleegd op 6 november 2019. van https://www.bernhoven.nl/Verwijderen-van-de-lymfeklieren-in-de-oksel-(okselklierdissectie)


17 keer bekeken

CONTACT

VOORWAARDEN

© Copyright 2019-2020 - Vind je Huidtherapeut

SOCIAL MEDIA

Praat mee

@vindjehuidtherapeut

#vindjehuidtherapeut

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Instagram